बर्दिवास, पुस २६ गते ।

ओमकार टेलिभिजनको ‘पञ्चामृत’ कार्यक्रममा हालै दुई प्रभावशाली साहित्यिक व्यक्तित्वहरू – महोत्तरी, बर्दिवासकी जमुना पोखरेल र धनुषाका गणेश तिमल्सिना ‘गति’सँग उनीहरूको नयाँ कृति र साहित्यिक यात्राबारे विशेष चर्चा गरिएको छ । कार्यक्रम प्रस्तोता जीवनराज दाहालसँगको यस संवादमा दुवै सर्जकले आफ्ना सिर्जनामार्फत समाजको यथार्थ चित्रण गर्ने प्रयास गरेको बताएका छन् ।

गणेश तिमलसिना ‘गति’ र उनको ‘मनोगति’ मुक्तक सङ्ग्रह :

साहित्यिक नाम ‘गति’ बाट चिनिने गणेश तिमलसिना पेशाले एक शिक्षक हुन् र उनले हालै ‘मनोगति’ नामक मुक्तक सङ्ग्रह बजारमा ल्याएका छन् । ३३६ वटा मुक्तकहरू संग्रहित यस पुस्तकमा उनले राजनीतिक, सामाजिक, आर्थिक र शैक्षिक क्षेत्रका विविध आयामहरूलाई समेटेका छन् । करिब पाँच वर्षको अवधिमा लेखिएका झण्डै एक हजार मुक्तकहरूबाट छनोट गरी यो कृति तयार गरिएको हो ।

तिमल्सिना कमला साहित्य कला समाज, धनुषाका अध्यक्ष समेत हुन् । आफ्नो नगरपालिकामा साहित्यिक संस्थाको अभाव महसुस गर्दै नयाँ प्रतिभालाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले उक्त संस्था स्थापना गरिएको उनको भनाइ छ । ‘मनोगति’ को बिक्रीबाट प्राप्त रकम व्यक्तिगत प्रयोजनमा नभई संस्थाको उत्थान तथा उदयमान सर्जकहरूको सहयोगका लागि खर्च गर्ने योजना उनले सार्वजनिक गरेका छन् । उनका मुक्तकहरूमा विशेष गरी वैदेशिक रोजगारीको पीडा, सामाजिक विकृति र देशप्रेमको भाव सशक्त रूपमा प्रस्तुत भएका छन् ।

जमुना पोखरेल र उनको ‘शान्तिको दीप’ कविता सङ्ग्रह :

बर्दिवासकी लेखिका तथा गायिका जमुना पोखरेलले आफ्नो नयाँ कविता सङ्ग्रह ‘शान्तिको दीप’ सार्वजनिक गरेकी छिन् । सांगीतिक क्षेत्रमा समेत सक्रिय पोखरेलले यसअघि ‘ए चेली नजाउन खाडीमा’ जस्ता चर्चित एल्बमहरू बजारमा ल्याइसकेकी छिन् । कविता सङ्ग्रहको नाम ‘शान्तिको दीप’ राख्नुको उद्देश्य महिलालाई घरको उज्यालो दीपका रूपमा चित्रण गर्नु र समाजमा शान्तिको सन्देश फैलाउनु रहेको उनले बताएकी छिन् ।

पोखरेलको जीवन यात्रा निकै प्रेरणादायी छ । उनले ४५ वर्षको उमेरमा छोरीको विवाह गरिसकेपछि पुनः कक्षा ८ बाट अध्ययन सुरु गरी १२ कक्षासम्मको पढाइ पूरा गरेकी छिन् । घरको जिम्मेवारी र सामाजिक गतिविधिमा व्यस्त रहने उनी आफ्ना सिर्जनाहरू प्रायः रातको समयमा लेख्ने गर्छिन् । उनका कवितामा वैदेशिक रोजगारीमा गएका सन्तानको पीडा, आमाको ममता र जीवनका व्यावहारिक भोगाइहरू स्पष्ट रूपमा झल्किन्छन् ।

दुवै सर्जकले आ–आफ्नो क्षेत्रबाट नेपाली साहित्य र समाज सेवामा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँदै आएका छन् । तिमल्सिनाले मुक्तकलाई छोटो समयमा गहिरो भाव दिन सक्ने विधाका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् भने पोखरेलले कविता र संगीतको माध्यमबाट महिला तथा श्रमिक वर्गका आवाज बुलन्द गरिरहेकी छिन् । यी दुवै कृतिहरूले पाठकलाई मनोरञ्जन मात्र होइन, गहिरो सामाजिक चेतनासमेत प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

यी दुई लेखकका कृतिहरू समाजलाई हेर्ने दृष्टिकोणको एउटा ऐना जस्तै हुन्, जसमा हामीले समाजको तितो यथार्थसँगै सुन्दर भविष्यको सपना पनि देख्न सक्छौँ ।